روند اجرای قانون در امور حفاظت در برابر اشعه

–         آقای دکتر کاردان به عنوان شروع، بخشی از وظایف دفتر حفاظت در برابر اشعه رابیان فرمایید.

–         اساس کار دفتر امورحفاظت در برابر اشعه، نظارت بر حسن اجرای قانون حفاظت در برابر اشعه است که سال ۶۸ به تصویب مجلس رسید. البته همه­ی کشورهای دنیا چنین قانونی را دارند، به این خاطر که کار با منابع پرتوی ریسک بالایی دارد و باید کنترل شود تا از مزایای کار با پرتو استفاده شود و خطراتش تا حد امکان به حداقل برسد. تصویب این قانون، یک­سری اختیارات به سازمان انرژی اتمی داد از جمله: صدور مجوز برای همه­ی مراکزی که کار با اشعه انجام می دهند، بحث نظارت قانونی، اعمال مقررات، تدوین ضوابط و نظارت برحسن اجرای قانون.

–         در رابطه با ضوابط و آیین­ نامه ­هایی که برای شرکت­های صنعتی پرتونگاری تدوین می­شود، جریان گردش کارتان چگونه است و ازچه گروه­های مشارکتی برای این کار استفاده می­کنید؟

–        ما یک چارت درختی داریم برای مدارک که ارتباط این مدارک باید کاملا روشن باشد. طبیعتا بالاترین مدرکی که داریم قانون حفاظت در برابر اشعه است؛ بعد از آن آیین­نامه اجرایی قانون که مصوب هیات دولت است. در این آیین نامه اجرایی اختیار تدوین ضوابط و مقررات و دستورالعمل­ها در زمینه حفاظت در برابر اشعه به سازمان انرژی اتمی داده شده و سازمان هم این اختیار را به یک کمیسیون تفویض کرده است. در چارت درختی، که آن را در وبسایت سازمان هم می توانید ببینید،ارتباط همه مدارک با هم مشخص است. ما ابتدا تعیین می کنیم که چه مدارکی را لازم داریم، سپس برای هر مدرک،نمای کلی مدرک در دوصفحه نوشته می شود. نمای کلی در کمیته ای بررسی و تصویب می شود و مشخص می شود که چه کسانی باید مدرک را بازنگری کنند. مثلا انجمن پرتونگاری صنعتی، و یاهر انجمن یا وزارت خانه مرتبط، یکی از افرادی که باید آن را بازنگری کند و نظرش را بدهد، حتما همان ارگان مربوطه خواهد بود. اگر هم شخص حقوقی نباشد، ما از افراد صاحب نظر یعنی اشخاص حقیقی دعوت می کنیم. بعد گروه تدوین پیش نویس مدرک را آماده می کنند و به بخش تدوین ضوابط و مقررات می­دهند. در این مرحله هم در واقع یک پالایش اولیه روی مدارک انجام می شود و اگر مدرک قابل قبول باشد، برای بازنگرها ارسال می شود. اما اگرایراداتی داشته باشد، مجددا به تدوین کنندگان برمی­گردد و بعد از اینکه اصلاح شد، به بازنگرها که می­توانند انجمن­ها نیز باشند، ارسال می­شود. نظرات انجمن و همه­ی اشخاصی که متولی بازنگری بودند، به دست همان کمیته اولیه که این­ها را تدوین کردند می­رسد. موارد پیشنهاد شده، اگر پذیرفته شود که بحثی در آن نیست؛ در غیر این­صورت باید دلایل خود را هم درج کنند و دوباره به کمیسیون برمی­گردد و نظر نهایی صادر می­شود.

–         ترکیب کمیسیون کجا تعریف شده؟

–         اعضای کمیسیون در واقع با نظر و حکم رییس سازمانتعیین می­شوند.

–         قبلا انجمن­ها خیلی فعال نبودند و کلا واگذاری کار به NGOها خیلی پذیرفته نبود. ولی مدتی است که تغییراتی دارد صورت می­گیرد؛ دیگر شرکت­ها به راحتی توسط انجمن­ها کنترل می­شوند و از سوی دیگر انجمن­ها می­توانند در تدوین آیین­نامه­ها کمک کنند. آیا جایگاهی برای انجمن­ها پیش­بینی می­کنید؟

–         ما در تدوین مقررات هیچ مشکلی نداریم که انجمن ورود پیدا کندو نظرات خود را ارایه دهد خیلی هم استقبال می کنیم. خصوصا در مباحثی که تخصص انجمن را شامل شود و حتی در زمینه­های حفاظت در برابر اشعه، انجمن پیشنهاد بدهد که این مدارک تدوین شود ما هم استقبال می کنیم؛ منتها طبیعتا تصویب مقررات یک مساله حاکمیتی است و وقتی قانون صراحتا می گوید که یک دستگاه دولتی باید مقررات را تصویب کند نمی­شود آن را تفویض کرد. همان­طور که می­دانید، قانون مدیریت خدمات کشوری فعالیت­ها را به دو دسته حاکمیتی و تصدی­گری تقسیم می­کند. دولت کارهای تصدی­گری را کنار می­گذارد مثل آموزش یا ارائه ی خدمات دوزیمتری که از سال­ها قبل واگذار شده است. اما کارهای حاکمیتی مثل تصویب و تدوین مقررات را نمی­شود واگذار کرد.

–         مادر بخش حاکمیتی نه می­توانیم و نه می­خواهیم واردشویم ولی معتقدیم اگر قوانینی که نوشته می­شود عملی­تر و اجرایی­تر شود، بهتر است. فرض بفرمایید برای استخدام یک پرتونگار ضوابطی مشخص شدهو فرمتی هم تعریف شده که در آن فرم به آیین نامه­ها و ضوابط اشاره شده ولی این آیین نامه­ها در اختیار همه نیست. ما می گوییم اگر ضوابط با اجرای کار همخوان باشد، ضوابطی که نوشته می­شودبه نفع دو طرف است. برای این قسمت چه فکری کرده اید؟

–         در این قسمت با هم هم­عقیده ایم. مثلا در همین موردی که قانون مشخص کرده؛کسی که می­خواهد با اشعه کار کند هم قبل از استخدام و هم به صورت دوره ای باید یک سری آزمایش­ها انجام دهد که مشخص شود کار با اشعه برایش زیان آور نباشد. مساله چگونگی اجرای آن است. آنچه به نظر ما رسید این است که یک فرمی را تهیه کنیم که از طرف پزشک به تایید برسد. در این زمینه اگر انجمن پیشنهادی در جهت بهبود آن دارد، ما حتما از آن استقبال می کنیم. اما اختلافی که داریم اینجاست که آیا هر پیشنهادی که انجمن می دهد باید اجرا شود؟قطعا هر پیشنهادی که انجمن داده، به طور جدی بررسی شده اما ممکن است بعضی بخش­هایش پذیرفته نشود .علتش این است که بالاخره انجمن یک انجمن صنفی است و می­خواهد منافع صنف خودش را بیشتر لحاظ کند؛ به همین علت هم ممکن است بعضی پیشنهادهایش پذیرفته نشود چون ممکن است یک سری جهت گیری­هائی داشته باشد و منافع صنفی را به منافع کلی و ملی ترجیح دهد.

–         آقای دکتر، انجمن ما معتقد است که هرچه ایمنی بالاتر رود از منافع صنفی ما پشتیبانی شده استو از این منظر کاملا همراه شما هستیم. ولی شما بازنگری قوانین تان زمانبر است. یعنی هر کدامش بخواهد بازنگری شود، ۶ ماه تا یک سال طول می­کشد. چرا ما در تدوینش دخالت نداشته باشیم که بعد نخواهیم یک سال دنبال اصلاح آن بدویم و تبعاتش را بدهیم؟ ما حرفمان این است که اگر تشکیل کمیته تدوین به گونه ای باشد که انجمن صنفی هم در تدوینش مشارکت فعال داشته باشد و به عنوان یک نظر رسمی و کاربردی در نظرات دیده شود بخشی از مشکلات حل می شود. انتظار ما این است که به عنوان یکی از اعضا در کمیته تدوین، رسما در کنار شما قرار بگیریم.

–         در تدوین عرض کردم که مشکلی نداریم. من مخالفتی با آن ندارم و فکر نمی کنم کسی هم مخالفتی داشته باشد؛ اما این کار یک مقدار پیچیدگی کار اجرایی را بالا می برد. زیرا وقتی قرار است مدرکی تدوین شود، جلسات متعددی برگزار می شود و اگر افراد راحت­تر کنار هم باشند کاربهتر پیش می رود. مثلا ورود شما به سازمان مراحلی دارد در حالی که اعضای داخل سازمان خیلی راحت­تر می­توانند با هم هماهنگ کنند.

–         البته این نمی­تواند خیلی دلیل قانع کننده­ای برای عدم حضور انجمنباشد. قطعا ما خودمان را با شرایط تطبیق می­دهیم. اما خواهشمان این است که در تدوین قوانین، نماینده ی ما هم حضور داشته باشد که مقبولیتش برای مجریان نیز بیشتر شود.

–         حتما یک بار هم در تدوین از همکاران شما استفاده می­کنیم.

–         سوال دیگر این که نظارت و بازرسی بر شرکت­های پرتونگاری بر چه اساس انجام می­شود؟ دوره های بازرسی چگونه است و چه مشکلاتی در زمینه بازرسی وجود دارد؟

–         بر اساس قانون، نظارت و بازرسی و اجرای قانون به عهده سازمان است. سازمان هم عملا این کار را به دفتر امور حفاظت در برابر اشعه واگذار کرده است. ما یک دستورالعمل بازرسی داریم و یک دوره زمانی را برای فعالیت های مختلف پرتوی مشخص کرده ایم. بازرسی ما برای شرکت­های رادیوگرافی صنعتی سالی یک بار است. به این شکل که بر اساس لیست شرکت­ها، برنامه ی ۶ ماهه بازرسی را می­چینیم. بازرسی­هایمان به این شکل است که حدود ۷۵ درصدش با اطلاع است و ۲۰-۲۵ درصدش بدون اطلاع و سرزده. مشکلاتی که در بحث بازرسی رادیوگرافی صنعتی با آن مواجهیم در بازرسی های با اطلاع است. اخیرا خیلی رایج شده که می­گویند در این تاریخ نمی­توانیم پذیرای بازرسی شما باشیم. این مساله همه­ی برنامه­های ما را مختل می­کند. یکی دیگر از مشکلات ما در بازرسی­های­ بدون اطلاع قبلی این است که گاهی بازرسی­های سرزده بر اساس اظهارنامه هاست. شرکت­ها موظفند محل دوربین­های رادیوگرافی­شان را بر اساس فرم اظهارنامه­ای که در حال حاضر اینترنتی شده پرکنند. خیلی وقت­ها این اطلاعات به روز نمی شود؛ یعنی ما بر اساس اطلاعات پرشده و ارسال شده بازرسی­مان را تنظیم می­کنیم اما می­بینیم دستگاهی در آنجا موجود نیست و به جایی دیگر منتقل شده و به ما اعلام نشده است.

–         چند شرکت داریم که شما برای بازرسی­اش برنامه ریزی می­کنید؟

–         خیلی حضور ذهن ندارم، ولی حدود ۲۰۰ شرکت داریم.

–         یعنی ۱۰۰ بازدید در ۶ ماه… و چند نفر نیرو دارید؟

–         برای رادیوگرافی صنعتی، حدود ۱۱-۱۲ نفر.

–         آیا با وجود مشکلات و هماهنگی­های اداری، این تعداد نیرو برای ۱۰۰ مورد در ۶ ماه پاسخگو است؟

–         اگر ما به طور متوسط برای هر بازرسی ۲ روز بگذاریم، دو نفر هم که باشند، می شود ۴ نفر-روز. ۲۰۰ بازرسی، می شود۸۰۰ نفر-روز. یعنی اینکه ما ۴ نفر را دائم برای بازرسی باید داشته باشیم که برای رادیوگرافی صنعتی قابل قبول است.آمار سال­های گذشته ما بالای ۹۰ درصد انجام بازرسی­هاست. این میزان باید مثلا ۱۰۰ درصد باشد، اما ۹۰-۹۵ درصد نیز قابل قبول است. ما یک سال مشکلات خاص بودجه ای داشتیم که کار مقداری افت کرد ولی در ۵ سال اخیر بالای ۹۰ درصد بازرسی­ها انجام شده است.

–         آیا این مشکلاتی که فرمودید از سوی شرکت­ها به وجود می آید؟

–         نه الزاما. در داخل سازمان هم مشکلاتی هست که لزومی به طرح آن نیست.

–         از این بابت می گویم که سازمان ملی استاندارد مثل شما نهاد حاکمیتی است ولی برای ارزیابی شرکت­ها ازچند نفراز کارشناسان انجمن، به توصیه­ی ما، به عنوان یک پایه فنی دعوت می­کنند و کمک می­گیرند. آیا فکر می­کنید انجمن بتواند چنین کمکی به شما نیز بدهد؟

–         فرآیند بازرسی یک امر حاکمیتی است ولی این­که ما برای بازرسی­هایمان از خدمات مجموعه­هایی از بیرون سازمان استفاده کنیم، یعنی افراد خارج از سازمان ازطرف سازمان، اقدام به انجام بازرسی نمایند و نتیجه آن برای تصمیم­گیری به سازمان داده شود، در مجموع مشکلی ندارد. کما اینکه این تجربه را هم داریم. مثلا با دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه شیراز قرارداد بازرسی داریم. به این شکل که قرارداد منعقد می­شود و این افراد از طرف ما مراکزیکه در استان خودشان هست بازرسی می­کنند. در کلیت ماجرا مشکلی نداریم، اما طبیعتا ملاحظاتی را باید در نظر گرفت. به­عنوان مثال انجمن پزشکی هسته ای اخیرا اصرار داشت که افرادی را به­عنوان کمک، با تقبل هزینه­ها توسط خودشان، با ما همراه کنند. ما هم استقبال می­کنیم و مشکلی در آن نمی­بینیم. ولی اینکه بگوییم به طور کلی صرفا انجمن باشد، امکان­پذیر نیست. اگر انجمن همراه ما باشد، موافقیم ولی این­که بازرسی را کلا به انجمن بسپاریم، نه فعلا نمی­شود.

–         سازمان استاندارد هم همین کار را می­کند. نفری که از طرف انجمن است مسئولیت فنی و اجرایی دارد ولی کار سیستماتیک و ضوابط سازمانی توسط خود سازمان انجام می­شود. ضمن این­که این کار به سهولت در امر بازرسی سازمان انجام شدنی است و اگر ۹۵ درصد شما به ۱۰۰ درصد برسد، ما خوشحال می­شویم.

–         بله. این حرف خوبی است. با انجمن پزشکی هسته ای هم این توافق را انجام دادیم. برنامه­های بازرسی با اطلاع را از قبل اعلام می­کنیم و آنها هم نفرشان را می­فرستند؛ با شما هم می­توانیم این همکاری را انجام دهیم.

–         آیا در بازرسی­هایتان، همکاران شما گزارش یا صورت­جلسه ای برای شرکتی که مورد بازرسی قرارگرفته تنظیم می­کنند؟

–         ما یک دستورالعمل بازرسی داریم که در واقع بازرس ما موظف است بر اساس دستورالعمل بازرسی، عمل کند. یکی از مواردش مشهور است به ” صورت­جلسه خروجی” که فرد موظف است یافته­های بازرسی را به اطلاع مسئول آنجا برساند و درخواست کند که امضا شود. این کار به معنی تایید گزارش نیست؛ بیشتر به این معناست که من گزارش دادم و ایشان هم دیده اما با این قسمت­هایش مخالف است. این، در قالب بازرسی­ها انجام می­شود و اگر در موارد نادری این رویه رعایت نگردد،تخلف از آن دستورالعمل است.

–         البته چند سال پیش این اتفاق می افتاد و گزارش نمی­دادند که یکی از مشکلات هم همین بود.

–         اگر شما بازرسی داشتید که یافته­ها را به شما نشان نداد و امضا نگرفت، این را حتما بفرمایید چون باید بررسی شود. البته در مواردی که بازرسی سرزده از سایت انجام می شود ممکن است با توجه به عدم حضور مسئولین امکان گرفتن امضا از پرتونگاران میسر نگردد ولی به طور عام این کار بیش از ۷-۸ سال است که انجام می­شود. اگر در یک بازرسی از پیش اعلام شده به طور مثال، ۱۰ مورد ایراد گرفته باشند و ۷ مورد را به فرد اعلام کرده باشند، او حق دارد که آن سه مورد را قبول نکند. حتی می تواند به همه­ی موارد اعتراض کند. مواردی که در نامه به شما اعلام می شود باید با همان مواردی که به شما نشان داده اند مطابقت داشته باشد. همان­جا هم می­توانید اعتراض کنید که من این موارد را قبول ندارم و معنی امضای شما تایید نیست، معنایش مشاهده است.

–         خیلی وقت­ها پیش می آید برای اینکه پرتونگاری را به کار گیریم مدارک را می­فرستیم اما تاییدش زمان زیادی می برد. در صورتی که می دانید پروژه ها صبر نمی­کنند؛ یا زمانی که می­خواهیم از سازمان چشمه بگیریم، ممکن است ۷-۱۰ روز زمان ببرد، خصوصا اگر به آخر هفته بخورد فاصله زیادی می­افتد و همه­ی اینها سرمایه­ای است که در درجه اول از کشور و درجه دوم از جیب شرکت­های پرتونگاری می رود. برای جبران این مساله هم ممکن است افرادی از قانون تخطی کنند. چه تمهیداتی برای این معضل اندیشیده اید؟

–         این مساله یک قسمتش به ما برمی­گردد که ما سعی­مان را می­کنیم که آن را تسریع کنیم ولی یک مقدارش هم به شرکت­ها برمی­گردد. انتظار معمولا این است که اگر من امروز تصمیم گرفتم فردی را استخدام کنم، همین امروز هم باید تایید شود؛ اما طبیعتا پروسه دارد. باید مدارک پزشکی فرستاده شود، آزمایشات انجام شود و دوره هایی که فرد گذرانده، باید بررسی شود. اگر ایراد هم داشته باشد، نقص مدرک می خورد و دوباره برگردانده می­شود. در مورد چشمه­ها هم این مساله صدق می­کند. متاسفانه همه­ی ما عادت داریم زمانی دنبال مدارکمان برویم که کارمان گیرکند. دوستان در شرکت­ها هم همین طورند. مشکلاتی در شرکت دارند مثل پروانه ی منقضی شده؛ که به فراموشی سپرده می­شود و زمانی که چشمه می­خواهند، طبیعی است که ممانعت می­شود.

–         در این زمینه ما هم موافقیم. مشکل ما آن جایی است که مدارک پرسنل را کامل می­فرستیم، ولی سازمان به­عنوان مثال مدارک پرسنلی چهار نفر دیگر را که مشغول کارند نیز می­خواهد.

–         شما یک وقتی از یک رویه صحبت می­کنید، مثل تمدید پروانه که باید همه چیز درست باشد و چک شود؛ ولی اگر می­خواهید فردی را به پروانه اضافه کنید، نباید چیز دیگری از شما مطالبه شود. این اصلا رویه نیست. اگر هم اتفاق افتاده، خطای فردی است. مثل این می­ماند که من به شما بگویم که برخی از شرکت­ها که مثلا پرسنل کافی ندارند، تقاضای چشمه می­کنند. در سازمان هم همین­طور است. ما هیچ کدام از خطا و اشتباه بری نیستیم، ولی من می­گویم که این قطعا رویه نیست.

–         برای معرفی فرد به شرکت جدید، با توجه به بانک اطلاعاتی که دارید، آیا لازم است مدارک دوباره برای شرکت جدید ارسال شود، این دست موارد بسیار دیده شده که باعث تاخیر در روند کار و در نتیجه به هدر رفتن زمان استفاده از چشمه و سرمایه می­شود.

–         حقیقت این است که ما هم ایراداتی داریم و در سیستم بایگانی اطلاعات در صدد اصلاحاتی هستیم. برنامه ما این است که سیستم بایگانی را الکترونیکی کنیم و اگر این اتفاق بیفتد، مشکلات تا حد زیادی حل می شود. مثلا به این سمت برویم که هر شرکتی بتواند وضعیت آنلاین خودش را ببیند. این کار کمک می ­کند که اگر شما قرار است دو هفته دیگر چشمه بخرید، وضعیت خود را بررسی کنید و زودتر اقدام کنید که چشمه معطل نشود.

–         آقای دکتر کاردان، در بررسی های انجام شده، علل حوادث پرتونگاری یا تخطی از قوانین را چگونه تقسیم بندی می­کنید؟

–         مشکلات زیادی وجود دارد که یکی از اصلی ترینش، بحث فرهنگ ایمنی است. ما مسایل ایمنی را نه فقط در رابطه با پرتونگاری، در بقیه موارد هم به طور دقیق رعایت نمی­کنیم. من همیشه این مثال را زده ام که شما هر بار سوار هواپیما می­شوید، پرسنل موظفند یک سری نکات ایمنی را یادآوری کنند. اصلا هم مهم نیست که شما بار چندم است که سوار هواپیما شده اید. ایمنی یعنی این. یعنی به قدری تکرار شود که ملکه­ی ذهن شود. ما متاسفانه این فرهنگ را نداریم. تشخیص می دهیم و اجتهاد می­کنیم. یک نکته دیگر که من هم تا حدی با شما هم عقیده ام این است که کارهای ایمنی یک مقدار هزینه شرکت را بالا می برد و این طبیعت کار است. یعنی یک بخشی هم به مسایل اقتصادی برمی­گردد. سومین دلیل عمده نیز به قشر رادیوگرافر بر می گردد، که متاسفانه این قشر، به فرهنگ ایمنی توجه کمتری می کنند. به نظر من این سه دلیل عمده، کار را پرریسک می کند.البته در بررسی­های صورت گرفته، درست است که پرتوگیری­ها و سوانح ما بالاست، اما بیشترین سوانحی که در دنیا اتفاق می­افتد نیز مربوط به سوانح رادیوگرافی صنعتی است.

–         مساله دیگر در خصوص مدرک تحصیلی پرتونگاران است. قبلا در آیین نامه­های سازمان رشته دیپلم برای پرتونگاری ذکر نشده بود. جدیدا ذکر شده که افرادی که دیپلم فنی ندارند می­توانند در دوره­ها شرکت کنند اما نمی توانند پرتونگاری کنند. سوال این است که نوع دیپلم چه اندازه ضامن رعایت قواعد و انضباط کاری و دستورالعمل­هاست؟

–         اولا چیزی که در ضابطه­مان نباشد قابلیت اعمال ندارد. حداقل ۱۰-۱۵ سالی می­شود که به این سمت رفته ایم که ملاک قضاوتمان به جای اینکه سلیقه­ای باشد، توافق شده و مکتوب باشد. افرادی که دارند به سمت کار رادیوگرافی رو می آورند، تحصیلات و معلوماتشان شیب نزولی گرفته است. ما برای افزایش آن، راهی که به ذهنمان رسیده، این بوده که این شرط را بگذاریم که افراد دیپلم فنی داشته باشند. حالا ممکن است ۵ سال دیگر این شرط را بگذاریم که فوق دیپلم داشته باشند. من باز هم تاکید می کنم تا زمانی که چیزی در ضابطه نباشد، هیچ­کس حق اعمال آن را ندارد. ما یک ایمیلی داریم که در نامه های بازرسی آدرس آن هم درج شده و خودم آن را چک می­کنم همیشه حاضرم این جور موارد را به طور جدی بررسی کنم. برخورد و سلیقه های شخصی اعمال شده را از طریق ایمیل منتقل کنید، قطعا شخصاخودم بررسی می کنم.

–         اعضا نگرانند که با کارشناسان شما درگیر شوند و جور دیگری برخورد شود.

–         این نگرانی طبیعی است ولی ایمیلی که آدرس آن در نامه­های بازرسی هست را فقط خودم چک می کنم.

–         آقای دکتر، در سوانح پرتوی که پیش می آید چگونه عمل می شود؟ آیا شرکت­ها آن را به راحتی با شما مطرح می کنند؟ تجربیات سوانح پرتوی را چگونه عمل می­کنید که تکرار پذیر نشود و با حضور چه کسانی بازنگری­ها صورت می­گیرد؟

–         هر سانحه­ای که اتفاق می افتد یک کمیته داخلی تشکیل می­شود و کار را دنبال می­کند. از بیرون هم کسی را درگیر این کار نمی­کنیم. گزارش به طور دقیق بررسی و ثبت می­شود و تا جایی که مقدور باشد در وب­سایتمان آن را درج می­کنیم. آخر هر سانحه، یک سری گزارش تجربیات سوانح داریم که در تدوین ضوابط هم لحاظ می­شود. ما به طور قطع، سانحه را به عنوان تخلف قلمداد نمی کنیم. حتی بعضی وقت­ها برای اعلام آن امتیاز مثبت هم داده ایم و تشکر هم کرده ایم. یعنی برخوردمان برای نفس سانحه برخورد خشنی نبوده، ولی طبیعتا اگر منجر به قطعی عضو شده و در این سانحه تخلفاتی هم وجود داشته باشد، معمولا جریمه تشدید می شود اما فی نفسه به خاطر سانحه کسی مجرم شناخته نمی­شود. تجربیات برگرفته از این سانحه نیز در بازنگری ضوابط و دستورالعمل­ها قطعا مدنظر قرار گرفته می­شود؛ این­که دلایلش چه بوده و چه کار باید کرد که تکرار نشود.

–         در همین مبحث، ما سابقا پرتوگیری حاد داشتیم که اعزام شدند به فرانسه و مشکلشان حل شد، ولی مواردی هم داشته ایم که منجر به قطع عضو شده. آیا واحد پزشکی سازمان، پیگیری کننده است؟

–         واحد پزشکی ما در زمینه درمان هیچ مسئولیتی ندارد. واحد پزشکی در واقع، مشاورین پزشکی هستند. آنها وظیفه تشخیص این که چه افرادی می توانند با اشعه کار کنند و یا این کار برای چه کسانی زیان آور است را دارند. ولی به هیچ عنوان وظیفه­ی درمان ندارند. در سوانحی که اتفاق می­افتد نیز به افراد صرفا توصیه­هایی می شود. به هیچ عنوان الزام و اجباری وجود ندارد.

–         امکانات تکنیکی و پزشکی ما در زمینه سوانح پرتوگیری چگونه ارزیابی می­کنید؟

–         در این باره من تخصصی ندارم ولی برآورد من این است که وضعیت بدی ندارد. من برآوردم این نیست که در داخل کشور مشکل داشته باشیم. ولی این­که سازمان کمک کند که فرد به خارج از کشور اعزام شود، وظیفه سازمان نیست.مخالفتی هم با اعزام به خارج نداریم ولی توصیه می‌کنم به جایی بروند که بتواند کمکی کند. جایی مثل دبی امکاناتی ندارد که ما نداشته باشیم؛ اما مسکو و پاریس برای درمان سوانح پرتویی بسیار عالی هستند.

–         با توجه به اینکه فرمودید این افراد عموما از قشر آسیب پذیر جامعه هستند، وظیفه حمایت و درمان آنها به عهده ی چه ارگانی است؟

–         سازمان هیچ وظیفه ای برای درمان ندارد. حالا ممکن است کاری ورای وظیفه مان انجام دهیم، ولی طبیعتا مسئولیت درمان به عهده وزارت بهداشتاست که متولی سلامت، درمان و بهداشت افراد است. طبیعی است که ما هم سعی­مان را می­کنیم، ولی وظیفه اصلی به عهده وزارت بهداشت است.

–         یکی از افراد سانحه دیده که با ایشان مصاحبه ای داشتیم، معتقد بود که اصلا اجازه خروج به ایشان داده نشده.

–         اصلا این طور نیست، ما به هیچ عنوان مشکلی با خروج از کشور این افراد نداریم.

–         آیا برنامه ای برای توسعه تعامل انجمن و سازمان و به رسمیت شناختن ارتباط با انجمن، به عنوان نهاد صنفی پرتونگاری، در نظر دارید؟

–         ما قطعا از همکاری با انجمن استقبال می کنیم. انجمن صنفی را هم طبیعتا به عنوان انجمنی که نماینده تعداد کثیری از شرکت­ها هست می­شناسیم. ما عقیده مان بر این است که خیلی خوب است اگر انجمن تقویت شود و جایگاهی مثل ASNT داشته باشد. در این زمینه هم هر کاری لازم باشد، در چارچوب مقررات انجام می­دهیم.

–         فکر می­کنید به غیر از حضور در جلسات تدوین، چه نوع همکاری بتوانیم با شما داشته باشیم؟

–         این پیشنهادی که شما دادید در زمینه بازرسی اگر جدیت وجود داشته باشد، می­توانیم شبیه همان الگویی که عرض کردم با پزشکی هسته­ای داریم، با شما نیز انجام دهیم. ما به شما لیست بدهیم که قرار است از این مراکز در این تاریخ­ها بازرسی انجام دهیم، و شما هم نماینده خود را می فرستید. این کار هم باعث تعامل و نزدیکی و الفت قلوب می­شود و هم نکاتی را از هم یاد می گیریم.

–         برخی از مکاتباتی که انجام می دهیم، با تاخیر پاسخ داده می شود و برخی بی پاسخ می­ماند. علت را در چه می­دانید؟

–         علی القاعده این طور نیست که پاسخ داده نشود. ممکن است پیشنهاد داده اید که این تغییرات انجام شود و ما آن را لحاظ کرده­ایم و پاسخی به شما نداده باشیم. در این طور موارد، در جدول نهایی ذکر می­شود که این پیشنهاد رد شده به این دلایل یا پذیرفته شده با این اصلاحات نتیجه را در آنجا می شود دنبال کرد. به هر حال این وظیفه ما نیست که به بازنگرهایمان پاسخ مستقیم بدهیم و معمولا نتیجه را در وبسایت می­گذاریم.

–         خواهش ما این است که همکارانتان را موظف کنید پاسخ­گو باشند. از نمایندگان آن شرکت­ها دعوت کنند که استدلالشان را توضیح دهند. شاید ما نتوانیم به صورت مکتوب جان مطلب و دلایل آن­را بنویسیم ولی اگر حضور داشته باشیم توانایی استدلال و قانع کردن همکاران شما را داشته باشیم. ما هم تبعا اگر دلایل شما را بدانیم، خودمان را با شما تطبیق می دهیم. سوال دیگر این­که در رابطه با نوسازی ناوگان پرتونگاری برنامه ای دارید؟

–         در رابطه با بحث دوربین­ها ما نیستیم که باید برنامه داشته باشیم. ضابطه اش از نظر ما مشخص است. یعنی دوربینی که می خواهد واردکشور شود، یک ضوابطی دارد که باید رعایت شود. حتما باید مطابق با استاندارد باشد، قانونی وارد کشور شود، دست دوم هم نباشد. با این شرایط ما مشکلی نداریم. هر کس هر تعداد دوربین بتواند وارد کشور کند، خیلی هم خوب است و ما استقبال می­کنیم.

–         فکر می­کنم اگر انجمن و سازمان در رابطه با ارزیابی­ها به یک جمع بندی برسند وQHSEگاز و پتروشیمی را بتوانیم در جمعی دعوت کنیم که شما متولی آن بشوید، به نتایج خوبی از لحاظ ایمنی دست یابیم.

–         این، یکی از مواردی است که ما هم خیلی از آن استقبال می­کنیم. شما این حرف من را قول قطعی بدانید و پیش­نویسش را شما بدهید. ما هم دعوتشان می­کنیم و جلسه می­گذاریم اما این را بپذیرید که الزام نمی­توانیم به آن کار داشته باشیم. توصیه­های جدی می­کنیم. یا در رابطه با بحث امتیازدهی هم اگر شما پیشنهادی دارید و می­توانید کیفیت را در آن لحاظکنید، می­توانیم به طور جدی از آن حمایت کنیم که یک رتبه بندی برای این شرکت­ها قایل شویم که ما فکر می­کنیم به نفع همه و در مجموع به نفع صنعت پرتونگاری کشور است.

از زمان و حوصله­ای که گذاشتید نهایت تشکر و امتنان را داریم.